zaterdag 13 augustus 2016

Verjaardagskalender

Voor aankomend schooljaar heb ik besloten om een simpele verjaardagskalender te maken. Per maand maak ik foto's van leerlingen die jarig zijn in de desbetreffende maand en plak deze op. De namen schrijf ik uiteraard ook op. Ik print de kalender uit op gekleurd papier. De kalender kan je hier downloaden.

dinsdag 12 juli 2016

Leesbevordering in groep 1/2

Ik ben groepsleerkracht en leescoördinator. Ik geef mijn collega's vaak adviezen over het leesonderwijs. Mijn collega's uit de kleutergroepen gaven aan dat ze niet goed weten welke leesbevorderende activiteiten zij kunnen toepassen. Ook ik moest hier even over nadenken. Ik ben gespecialiseerd in het oudere kind en de activiteiten die ik ken, zijn meestal geschikt voor de groepen 3 t/m 8. Uiteindelijk ben ik tot een aantal activiteiten gekomen die in groep 1/2 te gebruiken zijn.

1. Voorlezen. Dit is voor alle groepen belangrijk. Kinderen ervaren plezier tijdens het voorlezen. Ze willen de tekst, het verhaal, de plaatjes begrijpen. Ze leren zich verplaatsen in een ander. Voorlezen lijkt heel gewoon, maar is zo belangrijk!
2. Het inzetten van digitale prentenboeken.
3. Boek van de week. Laat een kleuter zijn/haar lievelingsboek meenemen. De juf/meester kan hier dan een keer uit voorlezen.
4. Elke groepje heeft een mandje met boeken. Tijdens de inloop nodig je de ouders uit om rustig met de kinderen aan hun tafeltje te lezen.
5. Leeshoek. Creëer een fijn plekje om kleuters kennis te laten maken met boeken en het lezen.
6. Organiseer kringgespreken over boeken. Wat vond je leuk/zielig/grappig aan dit boek? Herken je iets uit het boek?
7. Nodig ouders uit om voor te lezen. Zo betrek je ouders bij het lezen. Dit zou je bijvoorbeeld tijdens de Nationale Voorleesdagen kunnen doen. Kinderen zouden thuis ook moeten lezen en/of voorgelezen worden.


vrijdag 24 juni 2016

kwartetspel geschiedenis: de tien tijdvakken

Op de website van juf Siegrit kwam ik een kwartetspel geschiedenis tegen. Ik was al een tijdje van plan om er zelf één te maken, maar dat hoeft dus niet meer!

Hoe zet je een kwartetspel in tijdens je lessen?
- Je kan een kwartet inzetten als activerende opening, maar ook als herhaling.
- Het kind krijgt pas een kaart als hij/zij kan aangeven waarom de gebeurtenis/de persoon bij het aangegeven tijdvak hoort. En/of
- Het kind leest de uitleg voor aan het groepje.
- Je kan ook de kinderen zelf een kwartet laten maken! Dan zijn ze pas actief bezig met de lesstof.



25 werkvormen voor de boekenkring

Ik kwam laatst een document van de bibliotheek tegen met daarin 25 werkvormen voor de boekenkring. Deze wil ik graag met jullie delen! Een aantal werkvormen kende ik al, maar ze zijn erg leuk om een keer uit te proberen! Veel plezier :)

Het document vind je hier.


maandag 20 juni 2016

Leeshoek

Wat fijn om te zien dat mijn berichten over leesbevordering zo vaak bekeken worden. Daarom gaat dit bericht over de leeshoek. Een leeshoek is een plek voor boekpromotie, rustig kunnen lezen en lekker kunnen zitten. Ook kan je je leeshoek speciaal inrichten met een bepaald thema. Helaas is mijn lokaal te klein voor een leeshoek. Ik zit in een noodgebouw en ben al blij dat alle tafels en stoelen in het lokaal passen... Op pinterest zie ik vaak mooie leeshoeken voorbij komen. Voor thuis, maar ook voor in de klas. Hieronder een paar ideetjes en ik ben erg benieuwd naar jullie leeshoeken!





zondag 17 april 2016

Werkvorm leesbevordering: Boekreclame

Na de meivakantie start ik met de leesbevorderende activiteit boekreclame. De leerlingen vullen dit werkblad in. Vervolgens presenteren de leerlingen het reclamespotje en ik film. Wanneer alle leerlingen geweest zijn laat ik de filmpjes aan de klas zien. De kinderen promoten dus de boeken en enthousiasmeren elkaar!


dinsdag 23 februari 2016

Luisterboeken

Deze week in de aanbieding bij Kruidvat: luisterboeken!! Ik heb er een aantal gekocht:



Hoe zet ik luisterboeken in, in mijn klas? Er zijn meerdere manieren om luisterboeken in te zetten.

1. Tijdens het eten&drinken en/of beeldende vorming bijvoorbeeld. Terwijl de kinderen rustig aan het werk zijn of eten/drinken worden zij voorgelezen.
2. Voor zwakke lezers is een luisterboek motiverend. Zwakke lezers kunnen meelezen terwijl de verteller het verhaal voorleest. Bij een luisterboek zit ook vaak meerdere geluiden wat het verhaal leuk maakt. Zwakke lezers worden gemotiveerd om te gaan lezen.
3. Vanaf groep 5 gaan kinderen steeds meer letten op de intonatie tijdens het voorlezen. Een luisterboek kan gebruikt worden als voorbeeld.

zondag 21 februari 2016

Leesbingo juf Sanne

Dit jaar doe ik mee met de boekenbingo van juf Sanne. Klik hier voor meer informatie over de bingo.

Inmiddels heb ik al een aantal boeken gelezen, namelijk:
  1. Marjet Huiberts & Iris Deppe - We hebben er een geitje bij
  2. Marije Tolman - De boomhut
  3. Roald Dahl - De heksen
  4. Arend van Dam & Alex de Wolf - Overal en Nergens
  5. Janneke Schotveld - Botje
  6. Anna Woltz - Mijn bijzonder rare week met Tess
Wil je weten wat ik van de boeken vond? Ik heb een account op 
goodreads aangemaakt. Bij elk boek schrijf ik een recensie.

Nog 54 boeken te gaan!


Geschiedenis: kwartet

Van de week kwam ik een foto tegen op Pinterest die ik graag met jullie wil delen:



De leerkracht had de leerlingen zelf dit kwartet laten maken. Het kwartet gaat over de tien tijdvakken. Per tijdvak zijn er vier dingen/mensen/gebeurtenissen gekozen. Daaronder staat een korte uitleg. Een leuk idee voor de bovenbouw!

vrijdag 22 januari 2016

Leesbingo

Er zijn vele soorten boeken. Kinderen moeten leren welke soorten boeken er zijn en waar ze dan op moeten letten. Een bezoek aan de bibliotheek is hiervoor geschikt. Kinderen ontdekken door te lezen welke genres zij leuk vinden. Een leesbingo kan hierbij helpen, omdat kinderen boeken moeten lezen uit verschillende categorieën. Laat de kinderen de schrijver en de titel van het boek per vakje opschrijven zodat je af en toe een gesprek kunt voeren over de opdracht. Kinderen kunnen ook elkaar adviseren. Welk boek heb jij gelezen voor dit vakje? Was dit boek leuk en waarom? De leesbingo is een activiteit die een aantal weken duurt. Wanneer bijna alle leerlingen een bingo hebben, kan je met de klas in gesprek gaan. Welke soort boeken vind jij leuk? Had je dat verwacht?

De leesbingo vind je hier.


dinsdag 19 januari 2016

Op welk niveau laat ik mijn leerlingen lezen?

Hoe vaak worden er tegen ouders en leerlingen gezegd: "Uw kind beheerst M6, dus hij mag boeken lezen op dit niveau" of "Je hebt M6 gehaald, je mag voortaan boeken kiezen uit die kast." Stel je voor dat dit kind een zwakke lezer is en al in groep 7 zit. Hoe demotiverend zijn dan de boeken van M6. Deze boeken sluiten niet aan bij de belevingswereld van het kind. Ga aan de slag met dit kind. Welke soorten boeken zijn er? Welke boeken/schrijvers vind je leuk? Ga samen met het kind op zoek naar een boek die bij hem past. Kijk ook naar hogere niveaus! Geef wel aan dat het boek mogelijk te moeilijk is en geef hiervoor handvatten mee. Degene die ik altijd gebruik is de vijfvingertest. Lees een bladzijde, bij elk moeilijk woord gaat er een vinger naar beneden. Zijn alle vijf de vingers naar beneden? Dan is het boek te moeilijk, maar laat de leerling zelf beslissen om wel/niet door te gaan.

Waarom dit bericht? Ik vind leesplezier erg belangrijk, omdat lezen gewoon erg leuk is maar ook omdat het belangrijk is! Kinderen gaan pas lezen als ze lezen leuk vinden. Daarom besteed ik veel aandacht aan leesbevordering. Ik lees ook tijdens het vrij lezen, doe wekelijks aan boekpromotie en op mijn rooster staat een half uur leesbevordering waarin ik elke periode een activiteit centraal stel. Ook het lezen in boeken die de kinderen zelf kiezen vind ik belangrijk. Is het niveau hoger dan het beheerste niveau? Maakt niet uit! Uiteraard ben ik dit gaan doen nadat ik geïnspireerd werd door een onderzoek van Houtveen. In het artikel 'Hoe ziet goed leesonderwijs eruit' werd ook ik wakker geschud. Eerst hield ik mij ook vast aan AVI. Ik hoop dat jullie hierdoor ook anders gaan kijken naar AVI en leesbevordering!

zondag 17 januari 2016

Werkvorm leesbevordering: boekendans

Iedereen kent het spelletje stoelendans. Er bestaat ook een boekendans! Hoe werkt het?

1. Op elke tafel/stoel (kijk wat het makkelijkste is) ligt een boek.
2. Zet de muziek aan.
3. De kinderen lopen door de ruimte.
4. Zet de muziek uit.
5. De kinderen krijgen ongeveer 30 seconden de tijd om het boek te bekijken.
6. Zet de muziek weer aan en herhaal de vorige stappen een aantal keer.
7. De kinderen gaan weer op hun plek zitten. Vraag aan de kinderen of ze boeken tegen zijn gekomen die ze nog niet kenden, maar wel leuk leken. Probeer een gesprek te stimuleren en door te vragen. Wat zorgde ervoor dat het boek je aansprak? Wie is het hiermee eens/oneens? etc.


zaterdag 16 januari 2016

Boekdaten

Ik kwam laatst een onwijs leuke pin tegen op Pinterest, namelijk boekdaten! Toen ik op de link klikte kwam er een werkblad uit die goed te gebruiken is voor de midden- en bovenbouw. Het werkblad is van uitgeverij Malmberg.

Hoe werkt het?
1. Bespreek het werkblad
2. Zet de tafels goed (de kinderen zitten tegen over elkaar)
3. De kinderen krijgen 1 minuut om vragen te stellen
4. Wisselen van beurt
5. De kinderen schrijven op of ze het boek leuk vinden (dit doen ze op het werkblad)
6. Doorschuiven. Stap 3 t/6 herhalen zich.

Klik hier voor het werkblad.


vrijdag 15 januari 2016

De geheime voorlezer

De Nationale Voorleesdagen komen er weer aan! In dit bericht leg ik uit hoe je ouders kan betrekken tijdens de Nationale Voorleesdagen. Deze activiteit heet 'De geheime voorlezer'. Ik heb 'De geheime voorlezer' uit het boek 'Een klas vol boekenwurmen' geschreven door Linda Willemsen, gehaald. Dit boek kan je voor weinig aanschaffen. Op deze website kan je het boek aanschaffen.

Hoe werkt het?
Je nodigt ouders uit om te komen voorlezen. Uiteraard weten de kinderen niet wie er komt voorlezen. Laat de voorlezer drie hints over zichzelf opschrijven. Deze hints worden besproken met de klas. Probeer met de klas te raden wie het zou kunnen zijn. Nodig de voorlezer uit in de klas en laat de voorlezer zijn/haar favoriete kinderboek voorlezen of kies zelf een boek uit waarvan jij vindt dat de kinderen daarmee in aanraking moeten komen. Zo betrek je ouders bij het lezen en hopelijk worden ze geïnspireerd/gemotiveerd om thuis ook te gaan lezen!


donderdag 14 januari 2016

Informatieve jeugdboeken

Afgelopen semester heb ik de minor 'Van verhalen groei je' gevolgd. De puntjes worden op de i gezet, leesplan inleveren en dan duimen! Hopelijk mag ik dan het certificaat leescoördinator in ontvangst nemen! Tijdens de minor heb ik een gastcollege gehad van Jan Paul Schutten. Jan Paul Schutten is de kinderboekenambassadeur en schrijft informatieve jeugdboeken. Eén van zijn boeken is 'Het raadsel van alles wat leeft'. Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik niet thuis was in de informatieve boeken. Ik werd tijdens het college geïnspireerd om anders naar informatieve boeken te gaan kijken. In dit bericht wil ik uitleggen waar goede informatieve boeken aan moeten voldoen en welke schrijvers aan te raden zijn.

Veel informatieve boeken bestaan uit opgesomde feiten. Feiten blijven eenmaal beter hangen wanneer het verhalend wordt verteld. Dit geldt voor fictie en non-fictie. Bij informatieve boeken zijn de volgende punten belangrijk:
- Leuke introductie van het boek/onderwerp
- Verrassend/grappig/intrigerend/cliffhangers
- Vanuit één persoon geschreven
- Het is verhalend geschreven

Deze auteurs zijn aan te raden:
- Govert Schilling
- Midas Dekkers
- Janny van der Molen
- Bibi Dumon Tak
- Bas Haring
- Bas van Lier
- Arend van Dam
- Sander Koenen
- Jan Paul Schutten

Ik raad je aan om eens boeken van de bovenstaande auteurs te gaan bekijken en te lezen. Ga dan eens kijken naar bijvoorbeeld de serie 'Ooggetuigen'. Deze informatieve serie voldoet niet aan de bovenstaande punten die ik net heb benoemd. De informatie wordt niet opgeslagen, terwijl dit juist wel de bedoeling is.

Er zijn ook auteurs die fictieve boeken schrijven, maar de gebeurtenissen zijn historisch correct. Deze boeken vallen niet onder de categorie informatieve boeken. Om een paar voorbeelden te noemen:
- Rob Ruggenberg
- Simone vd Vlugt
- Thea Beckman

Ik hoop dat je door dit bericht anders naar informatieve boeken gaat kijken!

vrijdag 8 januari 2016

Verhalen vertellen: taal en geschiedenis



Verhalen kunnen goed ingezet worden bij zaakvakken. De verhalen roepen voorkennis op, leveren details en bevorderen het begrip. Wanneer de voorkennis wordt geactiveerd, kan de nieuwe stof gekoppeld worden aan de oudere stof. De details in verhalen zorgen ervoor dat leerlingen beter in staat zijn om er een voorstelling bij te maken en zich beter kunnen inleven. Het begrip zorgt ervoor dat de informatie makkelijker verwerkt kan worden, doordat er in verhalen een vaste structuur zit. Om deze redenen moet eigenlijk iedere leerkracht verhalen vertellen!

Verhalen vertellen zet ik vooral bij geschiedenis in. Waarom? Ik houd van geschiedenis en de methoden zijn vaak niet pakkend genoeg. Kan jij je die ene leerkracht nog herinneren van de basisschool? De kans is groot dat die leerkracht was die verhalen vertelden. Verhalen blijven beter hangen dan klassikaal een tekst lezen uit een boek!!!

Ik weet dat er nu mensen zijn die dit lezen en denken: 'Ik kan geen verhalen vertellen' of 'Ik heb er geen tijd voor'. Onzin. Iedereen kan verhalen vertellen. Voorbereiding? Kies een verhaal uit (hieronder laat ik een aantal boeken zien), lees deze door, schrijf een paar steekwoorden op en dan is je voorbereiding klaar. Geloof het of niet maar ga gewoon vertellen en het verhaal komt er echt uit! Misschien anders dan dat er op papier stond, maar dat maakt niet uit!

Wist je dat je taal en geschiedenis heel goed kan combineren? Door het stimuleren van gesprekken tussen leerlingen onderling worden kinderen tijdens het gesprek uitgedaagd en zijn ze actiever bezig met de stof. Als kinderen veel aan het woord komen, wordt de kennis van de wereld en de taalvaardigheid vergroot. Twee vliegen in één klap! Hieronder beschrijf ik een werkvorm die bijdraagt aan de taalontwikkeling en de kennis van de wereld. Het doel van deze werkvorm is dat kinderen kennis beter verwerken, omdat ze in eigen woorden aan een ander uitleggen. Kinderen doen kennis op doordat ze horen wat hun klasgenoot zegt. Kinderen leren hoe ze hun eigen kennis kunnen vergelijken met nieuwe informatie en hoe ze verschillen kunnen bespreken.

De werkvorm gaat als volgt:
1. Selecteer de begrippen uit je verhaal. In het verhaal moet je deze woorden wel uitbeelden/uitleggen.
2. Schrijf de begrippen op kaartjes.
3. Doe het eerst voor.
4. Het is een soort van wie/wat ben ik? Kinderen stellen vragen en jij geeft antwoord. Je mag ook toelichting geven (je mag dus meer dan ja en nee zeggen).
5. Maak tweetallen of ga in een binnen- en buitenkring staan.
6. De kinderen spelen het spel en oefenen zo de begrippen.

Boekenkring


Het praten over boeken heeft een positieve werking op de leesattitude van kinderen. Een boekenkring is een werkvorm die hiervoor gebruikt kan worden. Het doel van de boekenkring is het promoten van boeken en het enthousiasmeren. Hoe werkt een boekenkring?

1. De leerkracht opent de kring door zelf een boek te promoten of een gedichtje voor te lezen.
2. Een aantal kinderen promoten een boek. Waarom zou iedereen dat boek gelezen moeten hebben?
3. De theorie van Aiden Chambers kan je helpen om goede vragen te stellen. Hiervoor raad ik je het boek 'De leesomgeving' aan. Je kan ook op deze site een kijkje nemen. Hier staan alle vragen uitgewerkt. Aiden Chambers geeft wel aan dat zijn vragen handvatten zijn en geen methode die je moet volgen.
4. De boeken die de kinderen promoten, worden gepresenteerd bij 'Boek van de week'.


Dit filmpje kan je een beeld geven over hoe de boekenkring ongeveer in zijn werking gaat:

Veel leerkrachten kiezen voor een boekbespreking. Ik ben zelf geen fan van de boekbespreking. Het doel van de boekbespreking zou moeten zijn het promoten van boeken. Waar worden de kinderen op beoordeeld: presentatievaardigheden, voorbereiding en de inhoud van de presentatie. Het enthousiasmeren valt weg. Kinderen staan vaak met heel veel zenuwen te presenteren. De kring is laagdrempelig en het moet voelen als een gesprek. Dus ook de boekenkring is geen presentatie! Ik open de kring vaak met de vraag: 'Welk boek moet volgens jou iedereen gelezen hebben?'. Je krijgt een antwoord en vraagt uiteindelijk door. Ik merk aan mijn leerlingen dat ze de kring leuk vinden. Ondanks dat ik tegen de boekbespreking ben, ben ik het er wel mee eens dat kinderen moeten leren om voor een groep te staan. Ik vind alleen dat de boekbespreking eerder demotiverend werkt voor de leesattitude van kinderen.